\u201c\u00d6fkeyi kontrol etmek\u201d! \u0130tiraf etmeliyim ki ben de bu ifadeyi kullan\u0131yorum. Ama her kulland\u0131\u011f\u0131mda bu ifade de yanl\u0131\u015f olan bir \u015fey var diyorum. \u0130\u00e7ime sinmiyor.<\/p>\n\n\n\n
\u201cNas\u0131l yani \u00d6fke kontrol m\u00fc edilmeli?\u201d \u201cKontrol etmek derken?\u201d \u201c\u015eimdi bunu \u00f6\u011frenince ki\u015fi \u00f6fkelenmeyece\u011fini mi anlamal\u0131?\u201d \u201cBen kontrol edece\u011fim ama ya kar\u015f\u0131mdaki kontrol edemezse?\u201d \u201cKontrol etmek gerekti\u011fine g\u00f6re \u00f6fkelenmek k\u00f6t\u00fc bir \u015fey\u201d gibi daha pek \u00e7ok soru geliyor akl\u0131ma ve san\u0131r\u0131m bu ifadeyi kulland\u0131ktan sonra bunlara bir a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek gerekiyor. Tan\u0131mlara bakarak ba\u015flayal\u0131m ne dersiniz?
TDK\u2019n\u0131n tan\u0131m\u0131na g\u00f6re \u00d6fke: \u201cEngelleme, incinme veya g\u00f6zda\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterilen sald\u0131rganl\u0131k tepkisi, k\u0131zg\u0131nl\u0131k, h\u0131\u015f\u0131m, hiddet, gazap:<\/p>\n\n\n\n
\u201cFahri\u2019nin g\u00f6zlerinde karanl\u0131k bir ifade var, umutsuzluk, \u00f6fke kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir \u015fey.\u201d \u2013 Ahmet \u00dcmit\u201d
TDK da ki tan\u0131ma bak\u0131nca, \u201csald\u0131rgan tepki\u201d de sanki \u00f6fkenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131ym\u0131\u015f gibi alg\u0131lan\u0131yor. Ne dersiniz?<\/p>\n\n\n\n
Prof. Dr. Ertu\u011frul K\u00f6ro\u011flu\u2019nun \u201cKendinize Yat\u0131r\u0131m Yap\u0131n\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 tan\u0131msa \u015f\u00f6yle: \u201cK\u0131r\u0131lma, incinme, engellenme, g\u00f6zda\u011f\u0131 verilmesi gibi bir durum kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterilen sald\u0131rganca duygusal tepkiye, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa \u00f6fke ad\u0131 verilir.\u201c Bu tan\u0131ma g\u00f6re ise \u00f6fke bize olumsuz etki eden bir duruma sald\u0131rgan ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz \u015fekilde k\u0131zg\u0131nl\u0131ktan daha \u00fcst d\u00fczey hissedilen duygusal tepki. Yani arka planda k\u0131skan\u00e7l\u0131k, utan\u00e7, su\u00e7luluk, kayg\u0131, korku, de\u011fersizlik, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gibi pek\u00e7ok duyguyu bar\u0131nd\u0131r\u0131yor olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Ama \u00d6fkenin sonras\u0131 var ki as\u0131l meselelerden biri i\u015fte o! Yani \u00f6fkelendi\u011fimizde nas\u0131l tepkiler veriyoruz. Kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015fiyi azarl\u0131yor muyuz? Hi\u00e7bir\u015fey ifade etmeyip pasif sald\u0131rgan \u015fekilde dolayl\u0131 yolla ac\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yoruz? \u015eiddet i\u00e7erikli tepkiler mi veriyoruz? \u0130\u015fte problem burada ba\u015fl\u0131yor. Kontrol etmek derken tam da bu k\u0131sm\u0131n\u0131 kontrol etmekten bahsediyoruz. Yani \u201c\u00d6fkelendi\u011fimizde verdi\u011fimiz i\u015flevsel olmayan; \u015fiddet i\u00e7eren tepkileri kontrol etmek\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n
Do\u00e7. Dr. Mehmet \u015eakir\u011flu\u2019nun \u201c\u00d6fkeyi Olumlu Kullanmak\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 okudu\u011fumda \u201c\u00d6fkeyi Kontrol Etmek\u201d tan\u0131m\u0131ndan duydu\u011fum rahats\u0131zl\u0131k konusunda yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 net bir \u015fekilde anlam\u0131\u015f oldum. Mehmet Hoca da bu rahats\u0131zl\u0131ktan yola \u00e7\u0131karak \u00f6fkelenmeden ya\u015fam\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcmk\u00fcn olan\u0131n \u00f6fkeyi i\u015flevsel bir \u015fekilde kullanabilmek oldu\u011funu vurgulayarak \u201c\u00d6fkeyi Olumlu Kullanmak\u201d \u015feklinde bir tan\u0131mlama yapm\u0131\u015f.
Ba\u015fta da belirtti\u011fim gibi art\u0131k pek \u00e7ok kaynakta da \u201c\u00d6fkeyi Kontrol Etmek\u201d olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 ve genel kabul g\u00f6ren bir ifade oldu\u011fu i\u00e7in ben de bu tan\u0131m\u0131 kullan\u0131yorum. Ancak tan\u0131mla ne kastetti\u011fimizin de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak; \u00f6fkelendi\u011finizde verdi\u011finiz tepkilerle \u00e7evrenizdeki insanlarla ili\u015fkileriniz bozuluyorsa; e\u015fya ile bile kavga eder hale geliyorsan\u0131z; sonras\u0131nda pi\u015fman olaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor ve yap\u0131yorsan\u0131z; bu tepkiler sonras\u0131nda su\u00e7luluk, utan\u00e7 gibi duygular nedeniyle duygusal sorunlar ya\u015f\u0131yorsan\u0131z; \u201c\u00d6fke\u201d duygunuzu nas\u0131l d\u0131\u015favuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmiyor olabilirsiniz. Bu durumunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrecin ciddiyetine g\u00f6re kendine yard\u0131m kitaplar\u0131ndan yararlanabilir ya da daha ciddi durumlarda bir uzmandan yard\u0131m alabilirsiniz.
Bir ba\u015fka sefere \u00f6fkeyi farkl\u0131 bir boyutta da konu\u015fal\u0131m isterim. G\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere. Ho\u015f\u00e7akal\u0131n.<\/p>\n\n\n\n
Uzman Psikolog Huriye Kahraman<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201c\u00d6fkeyi kontrol etmek\u201d! \u0130tiraf etmeliyim ki ben de bu ifadeyi kullan\u0131yorum. Ama her kulland\u0131\u011f\u0131mda bu ifade de yanl\u0131\u015f olan bir \u015fey var diyorum. \u0130\u00e7ime sinmiyor. \u201cNas\u0131l yani \u00d6fke kontrol m\u00fc edilmeli?\u201d \u201cKontrol etmek derken?\u201d \u201c\u015eimdi bunu \u00f6\u011frenince ki\u015fi \u00f6fkelenmeyece\u011fini mi anlamal\u0131?\u201d \u201cBen kontrol edece\u011fim ama ya kar\u015f\u0131mdaki kontrol edemezse?\u201d \u201cKontrol etmek gerekti\u011fine g\u00f6re \u00f6fkelenmek k\u00f6t\u00fc […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-23","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23\/revisions\/25"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kahramanpsikoloji.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}